Η διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης έχει ξεκινήσει, θίγοντας μια σειρά ζητημάτων κράτους δικαίου. Τον Φεβρουάριο του 2026 η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσημα την έναρξη της διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης και ξεκίνησε δημόσιο και πολιτικό διάλογο σχετικά με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις. Τον Ιούνιο του 2026, η πρόταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας υποβλήθηκε επίσημα στο Κοινοβούλιο,^[150] ακολουθούμενη από τη σύσταση διακομματικής επιτροπής συνταγματικής αναθεώρησης, επιφορτισμένης με την εξέταση των προτεινόμενων τροποποιήσεων εντός προθεσμίας δύο μηνών.^[151] Η πρόταση αποτελείται από δέσμη μεταρρυθμίσεων που καλύπτουν περίπου 30 συνταγματικές διατάξεις, με πρωταρχικό στόχο την ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών, του κράτους δικαίου και της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διακυβέρνησης. Τα βασικά θέματα που συζητούνται περιλαμβάνουν την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, την προστασία των δημοσιογράφων, το καθεστώς δίωξης μελών της κυβέρνησης και τις αρχές της βελτίωσης της νομοθεσίας. Η τελική ψηφοφορία για τις συνταγματικές τροποποιήσεις συμπίπτει με το επόμενο Κοινοβούλιο.^[152]

Η ποιότητα της νομοθετικής διαδικασίας παρουσιάζει βελτιώσεις, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων των συχνών νομοθετικών αλλαγών. Όλα τα νομοσχέδια κατά την περίοδο αναφοράς εγκρίθηκαν μέσω της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας χωρίς προσφυγή σε ταχείες διαδικασίες. Η δημόσια διαβούλευση για τα νομοσχέδια διεξήχθη συστηματικά εντός της νόμιμης περιόδου των δύο εβδομάδων.^[153] Το ποσοστό των πρόσθετων διατάξεων που περιλαμβάνονται στο τελικό κείμενο της νομοθεσίας χωρίς προηγούμενη δημόσια διαβούλευση συνέχισε να μειώνεται το 2025.^[154] Ταυτόχρονα, πρόσθετες διατάξεις εξακολουθούν να εισάγονται στη Βουλή ως τροπολογίες την ημέρα πριν από την ψηφοφορία στην Ολομέλεια και συχνά δεν σχετίζονται με το αντικείμενο της συζήτησης.^[155] Ενώ οι εκτιμήσεις των επιπτώσεων των κανονιστικών ρυθμίσεων διενεργούνται συστηματικά για το πρωτογενές δίκαιο, η ανάλυσή τους επικεντρώνεται κυρίως στις δημοσιονομικές πτυχές.^[156] Ο ΟΟΣΑ και τα εθνικά ενδιαφερόμενα μέρη θεωρούν ότι οι ΑΚΑ δεν αξιολογούν επαρκώς το δυνητικό κόστος και τα οφέλη για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, δεν παρέχουν επαρκώς σαφή καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή και ότι αυτό συμβάλλει στις συχνές τροποποιήσεις μετά την έγκριση.^[157] Το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο σημείωσε ότι για ορισμένα σχέδια νόμων ξεκίνησαν δημόσιες διαβουλεύσεις χωρίς να συνοδεύονται από RIA,^[158] υποστηρίζοντας ότι αυτό εμποδίζει την ορθή και έγκαιρη αξιολόγηση των προτεινόμενων μέτρων.^[159] Τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των ανεξάρτητων αρχών, των επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης και των εκπροσώπων των επιχειρήσεων, εξακολουθούν να τονίζουν την ανάγκη έγκαιρης συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στις νομοθετικές διαδικασίες.^[160] Συνεχίζονται οι προσπάθειες για την προώθηση της συστηματικής κωδικοποίησης της νομοθεσίας.^[161] Ωστόσο, η ποιότητα της νομοθεσίας επηρεάζεται αρνητικά από τις συχνές νομοθετικές αλλαγές, συχνά σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα από τη θέσπιση ή την προηγούμενη τροποποίηση.^[162] Η ταχέως μεταβαλλόμενη νομοθεσία αναφέρεται συχνά ως βασική πρόκληση για την επιχειρηματική δραστηριότητα στη χώρα και είναι ο κύριος λόγος για την έλλειψη εμπιστοσύνης των εταιρειών στην προστασία των επενδύσεων.^[163] Δικαστές, δικηγόροι και συμβολαιογράφοι έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τις διαδοχικές αλλαγές στη νομοθεσία, ιδίως στους δικονομικούς κανόνες, καθώς επηρεάζουν την ασφάλεια δικαίου και υπονομεύουν τη σταθερότητα, τη σαφήνεια και τη συνοχή του νομικού πλαισίου.^[164] Εξακολουθούν να υπάρχουν καθυστερήσεις όσον αφορά τη διάθεση στο κοινό της εθνικής δικτυακής πύλης κωδικοποίησης, μιας βάσης δεδομένων που έχει σχεδιαστεί για να παρέχει δωρεάν, ενοποιημένη και επικαιροποιημένη πρόσβαση στη νομοθεσία.^[165] Στο πλαίσιο της εν εξελίξει συνταγματικής αναθεώρησης υποβλήθηκε πρόταση για τη συμπερίληψη των αρχών της καλής νομοθέτησης, συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας διαβούλευσης και της εκ των υστέρων αξιολόγησης, στο πλαίσιο της εν εξελίξει συνταγματικής αναθεώρησης.^[166]

Λιγότερο από το ένα τρίτο των εταιρειών που συμμετείχαν στην έρευνα στην Ελλάδα εκφράζουν εμπιστοσύνη στην αποτελεσματικότητα της προστασίας των επενδύσεων. Το 25 % των εταιρειών είναι πολύ ή αρκετά πεπεισμένο ότι οι επενδύσεις προστατεύονται από τον νόμο και τα δικαστήρια, ποσοστό που έχει μειωθεί ελαφρώς σε σύγκριση με το 2025 (28 %). Ένας από τους κύριους λόγους για την έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των εταιρειών είναι οι ανησυχίες σχετικά με την ποιότητα, την αποτελεσματικότητα ή την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης (38%). Όσον αφορά τις αρχές που σχετίζονται με τους οικονομικούς φορείς, το 24 % των εταιρειών θεωρούν ότι το επίπεδο ανεξαρτησίας της εθνικής αρχής ανταγωνισμού είναι πολύ ή αρκετά καλό, ποσοστό που έχει μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με το 2025 (41 %). Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει δικαιοδοσία σε διάφορες υποθέσεις που σχετίζονται με επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων σε υποθέσεις που σχετίζονται με δημόσιες συμβάσεις, δημόσιες συμβάσεις παραχώρησης, δημόσιες συμβάσεις και οικονομικές ρυθμίσεις. Σε αυτές τις υποθέσεις υπάρχουν διάφοροι δικαστικοί μηχανισμοί για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας εφαρμογής προσωρινών μέτρων, της κοινής εξέτασης παρόμοιων υποθέσεων, της συγκέντρωσης πολλαπλών προσφυγών.^[167]

Οι μεταρρυθμίσεις επιδιώκουν να στοχεύσουν τις καθυστερήσεις της διοίκησης στην εκτέλεση τελεσίδικων αποφάσεων. Το τρέχον ένδικο μέσο ενώπιον των τριμελών επιτροπών συμμόρφωσης κρίθηκε αναποτελεσματικό από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς δεν διαθέτει μηχανισμούς για την επίσπευση της εκτέλεσης όταν οι αρχές αρνούνται να συμμορφωθούν με τελεσίδικες αποφάσεις.^[168] Σε απάντηση, η κυβέρνηση έχει ετοιμάσει νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση της διαδικασίας. Βασικά στοιχεία περιλαμβάνουν τη συμμετοχή της διοίκησης στις διαδικασίες ενώπιον της επιτροπής συμμόρφωσης, δεσμευτικές αποφάσεις που προσδιορίζουν τις απαιτούμενες ενέργειες και τα αρμόδια όργανα, ημερήσιες ποινές για μη συμμόρφωση και προσωρινά μέτρα μέχρι την πλήρη εφαρμογή. Τον Απρίλιο του 2026 θεσπίστηκε επίσης μηχανισμός εσωτερικής παρακολούθησης, ο οποίος αναθέτει στις μονάδες εσωτερικού ελέγχου την παρακολούθηση της εφαρμογής, τον εντοπισμό συστημικών αστοχιών και την κίνηση πειθαρχικών διαδικασιών.^[169]

Το καθεστώς ασυλίας των μελών της κυβέρνησης εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης, με ευρεία συμφωνία ως προς την ανάγκη μεταρρύθμισης. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, η εξουσία διερεύνησης και δίωξης πρώην ή εν ενεργεία υπουργών ανήκει αποκλειστικά στο Κοινοβούλιο, αποκλείοντας ουσιαστικά τέτοιες υποθέσεις από την εντολή των αρχών ποινικής δικαιοσύνης. Μετά τη μεταρρύθμιση κατά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2019,^[170] το συνταγματικό πλαίσιο που διέπει την ποινική ευθύνη των μελών της κυβέρνησης αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο περαιτέρω προτάσεων αναθεώρησης με στόχο την ενίσχυση των μηχανισμών λογοδοσίας, τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης βάσει του νόμου και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του κοινού στους θεσμούς και στο δικαστικό σύστημα. Η αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος θεωρείται προτεραιότητα και υπάρχει κοινή αντίληψη μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών ότι η απαίτηση για κοινοβουλευτική έγκριση πριν από τη δίωξη υπουργών θα πρέπει να καταργηθεί.^[171] Οι εθνικοί εισαγγελείς και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αναφέρουν το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο για την ασυλία των υπουργών ως θεσμική πρόκληση για το έργο τους.^[172] Η κυβερνητική πλειοψηφία πρότεινε να μεταφερθεί η έρευνα για εικαζόμενα αδικήματα από υπουργούς από το Κοινοβούλιο στο τακτικό δικαστικό σώμα, ενώ το Κοινοβούλιο θα διατηρήσει την εξουσία να αποφασίζει, με απόλυτη πλειοψηφία, εάν θα ασκήσει δίωξη σε υπουργό ή πρώην υπουργό για αδικήματα που διαπράχθηκαν κατά την άσκηση υπηρεσιακών καθηκόντων.^[173]

Ο δικαστικός έλεγχος ορισμένων πτυχών της χρήσης κατασκοπευτικού λογισμικού συνεχίζεται. Τον Φεβρουάριο του 2026, το Πρωτοδικείο Αθηνών εξέδωσε καταδικαστικές αποφάσεις εναντίον τεσσάρων ατόμων που συνδέονται με την εμπορία του λογισμικού Predator για πλημμεληματικά αδικήματα, συμπεριλαμβανομένων παραβιάσεων του απορρήτου των επικοινωνιών και μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης σε δεδομένα.^[174] Το δικαστήριο διαβίβασε επίσης τα πρακτικά της διαδικασίας για περαιτέρω έρευνες σχετικά με ευρύτερα αδικήματα και την πιθανή εμπλοκή πρόσθετων προσώπων. Η απόφαση χαιρετίστηκε ευρέως από τα ενδιαφερόμενα μέρη ως ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Οι κατηγορούμενοι άσκησαν έφεση, με τη νέα δίκη να έχει προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο του 2026. Στα τέλη Απριλίου, ο Γενικός Εισαγγελέας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, επιφορτισμένος με την επίβλεψη των πιο σοβαρών πτυχών της έρευνας, αρνήθηκε να ανοίξει εκ νέου την υπόθεση, θεωρώντας ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν δεν πληρούσαν το όριο για νέα γεγονότα. Η απόφαση προκάλεσε ανησυχίες μεταξύ δημοσιογράφων, θυμάτων, δικηγόρων, κομμάτων της αντιπολίτευσης και της κοινωνίας των πολιτών, μεταξύ άλλων σχετικά με πιθανή σύγκρουση συμφερόντων λόγω του προηγούμενου ρόλου του Γενικού Εισαγγελέα στην εποπτεία της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών κατά τη διάρκεια μέρους της υπό έρευνα περιόδου.^[175] Έχουν υποβληθεί νέα αιτήματα για επανέναρξη της υπόθεσης και ορισμένες επικουρικές έρευνες συνεχίζονται ακόμη από κατώτερους εισαγγελείς. Εν τω μεταξύ, εκκρεμούν χωριστές υποθέσεις ενώπιον του Συμβουλίου της Στατιστικής και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σχετικά με τη διαφάνεια και τις υποχρεώσεις του κράτους.^[176]

Εγκρίθηκαν νέες θέσεις προσωπικού για τις Συνταγματικές Ανεξάρτητες Αρχές, ενώ το βασικό αίτημά τους για ένα αυτόνομο σύστημα πρόσληψης προσωπικού δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί. Οι παρατεταμένες καθυστερήσεις στον διορισμό των μελών των Συνταγματικών Ανεξάρτητων Αρχών εξακολουθούν να υφίστανται λόγω της έλλειψης πολιτικής συναίνεσης στη Διάσκεψη των Προέδρων των Κοινοβουλίων, το αρμόδιο όργανο για τον διορισμό τους.^[177] Ενώ οι παρατάσεις της εντολής έχουν εξασφαλίσει την επιχειρησιακή συνέχεια σε πολλές περιπτώσεις, οι πρόσφατες παραιτήσεις υπογραμμίζουν τους περιορισμούς τους και η επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση προκαλεί συζήτηση για την αναθεώρηση της διάρκειας της εντολής ή/και τη θέσπιση περαιτέρω διασφαλίσεων κατά του αδιεξόδου.^[178] Τον Ιούλιο του 2025 ανατέθηκε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων (ΑΠΔ) η εξουσία να τροποποιεί το οργανόγραμμά της και τον Οκτώβριο του 2025 η κυβέρνηση ενέκρινε αρκετές νέες θέσεις προσωπικού για τις Συνταγματικές Ανεξάρτητες Αρχές.^[179] Ενώ εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τις πρόσθετες θέσεις, η ΑΠΔ και ο Διαμεσολαβητής τόνισαν ότι η εξάρτηση από κεντρικές προσλήψεις οδηγεί σε άκαμπτες, υπερβολικά χρονοβόρες διαδικασίες, αφήνοντας κενές ακόμη και θέσεις που έχουν εγκριθεί από καιρό, καθώς οι παρατεταμένες διαδικασίες πρόσληψης αποθαρρύνουν τους υποψηφίους που διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα.^[180] Προτεραιότητά τους παραμένει ένα αυτοδιαχειριζόμενο, ευέλικτο και ταχύ σύστημα προσλήψεων που θα τους επιτρέπει να προσλαμβάνουν, να κατανέμουν και να ιεραρχούν το προσωπικό ανάλογα με τις ανάγκες τους. Ως φορέας ισότητας βάσει του δικαίου της ΕΕ, ο Διαμεσολαβητής υποχρεούται επίσης να προσλαμβάνει το δικό του προσωπικό.^[181] Άλλες ανεξάρτητες, κυρίως ρυθμιστικές, διοικητικές αρχές επωφελούνται ήδη από πιο ευέλικτες διαδικασίες.^[182] Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) έχει υποβάλει προτάσεις στην κυβέρνηση με στόχο την ενίσχυση της θεσμικής της ικανότητας, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης πρόσθετου προσωπικού και της παροχής ενισχυμένων επιχειρησιακών εργαλείων, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του έργου της.^[183] Η μελέτη για τη βελτίωση των θεσμικών ρυθμίσεων όλων των υφιστάμενων ανεξάρτητων αρχών, η οποία εκπονήθηκε από τον ΟΟΣΑ και χρηματοδοτήθηκε από το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της ολοκλήρωσης.^[184]

Οι αποφάσεις για την κίνηση ποινικής διαδικασίας για δύο περιστατικά στα οποία εμπλέκονται όργανα επιβολής του νόμου έγιναν δεκτές με ικανοποίηση από τα ενδιαφερόμενα μέρη, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις στη διερεύνηση εικαζόμενων παραπτωμάτων. Τον Μάιο του 2026, ο Εισαγγελέας Εφετών Πειραιά διέταξε την ποινική δίωξη του κυβερνήτη του σκάφους του Λιμενικού Σώματος που ενεπλάκη σε θανατηφόρο περιστατικό το 2023. Αυτό ακολούθησε την απόφαση επέκτασης του κατηγορητηρίου σχετικά με το ναυάγιο της Πύλου, τον Νοέμβριο του 2025, προσθέτοντας ποινικές διώξεις εναντίον τεσσάρων ανώτερων αξιωματικών, συμπεριλαμβανομένου του Αρχηγού της Ελληνικής Ακτοφυλακής.^[185] Τα ενδιαφερόμενα μέρη εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τις εξελίξεις στις δύο αυτές υποθέσεις, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ποινικών ερευνών σε άλλες υποθέσεις που στη συνέχεια αρχειοθετήθηκαν.^[186] Τον Φεβρουάριο του 2026, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ξεκίνησε διοικητική έρευνα για το ναυάγιο της Πύλου, η οποία θα διενεργηθεί από τον Αρχηγό του Ναυτικού.^[187] Δεν έχουν ακόμη κινηθεί πειθαρχικές διαδικασίες για το περιστατικό, σύμφωνα με τα επανειλημμένα αιτήματα του Διαμεσολαβητή.^[188] Σε μια άλλη πρόσφατη υπόθεση, ο Διαμεσολαβητής επανέλαβε την ανάγκη για ανεξάρτητη, ενδελεχή και αποτελεσματική έρευνα, διατυπώνοντας συγκεκριμένες προτάσεις για την εν λόγω έρευνα.^[189] Γενικότερα, ο Διαμεσολαβητής εξέφρασε ανησυχίες ότι όλες οι υποθέσεις που οι υπηρεσίες του παρέπεμψαν στις αρμόδιες αρχές για περαιτέρω διερεύνηση λόγω ελλείψεων που εντοπίστηκαν τελικά αρχειοθετήθηκαν.^[190] Η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης συνεχίζει να εποπτεύει τη λήψη μέτρων σχετικά με την έλλειψη αποτελεσματικής έρευνας στο πλαίσιο της επιβολής του νόμου.^[191] Τον Μάρτιο του 2026 η Επιτροπή Υπουργών εξέφρασε τη λύπη της για την έλλειψη προόδου όσον αφορά τη διεξαγωγή στοχευμένων δραστηριοτήτων κατάρτισης ευρείας κλίμακας για εισαγγελείς και δικαστές, συμπεριλαμβανομένων των ναυτοδικείων, και κάλεσε τις αρχές να προβούν σε περαιτέρω ενέργειες.^[192] Τον Μάιο του 2026 η Εθνική Αρχή Διαφάνειας ορίστηκε ως ο ανεξάρτητος μηχανισμός παρακολούθησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά τον έλεγχο των συνόρων και τις διαδικασίες ασύλου στα σύνορα. Επίσης, καταρτίζεται νέο πειθαρχικό πλαίσιο για το Λιμενικό Σώμα, με στόχο τον εκσυγχρονισμό του πειθαρχικού του συστήματος, το οποίο περιλαμβάνει σαφέστερους χαρακτηρισμούς αδικημάτων, επικαιροποιημένους διαδικαστικούς κανόνες και νέους μηχανισμούς έρευνας.^[193]

Αυξάνεται ο αριθμός εκκρεμών κορυφαίων αποφάσεων ΕΔΔΑ. Την 1η Ιανουαρίου 2026 εκκρεμούσε η εφαρμογή 36 κορυφαίων αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην Ελλάδα, αριθμός αυξημένος κατά 6 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.^[194] Εκείνη την εποχή, το ποσοστό των κορυφαίων αποφάσεων της Ελλάδας από την τελευταία δεκαετία που είχαν εφαρμοστεί ήταν στο 62% (έναντι 66% το 2025· 38% παρέμενε σε εκκρεμότητα) και ο μέσος χρόνος εκκρεμότητας εκτέλεσης των αποφάσεων ήταν 5 έτη και 2 μήνες (έναντι 6 ετών και 1 μήνα το 2025).^[195] Η παλαιότερη απόφαση, η οποία εκκρεμεί για 18 χρόνια, διαπίστωσε παραβιάσεις της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι.^[196] Όσον αφορά την τήρηση των προθεσμιών πληρωμής, στις 31 Δεκεμβρίου 2025 υπήρχαν συνολικά 19 υποθέσεις για τις οποίες εκκρεμούσε επιβεβαίωση πληρωμών (σε σύγκριση με 7 το 2024).^[197] Στις 17 Ιουνίου 2026 ο αριθμός των βασικών αποφάσεων που εκκρεμούσαν προς εκτέλεση είχε αυξηθεί σε 40.^[198]

Σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την ανάπτυξη τακτικού και διαρκούς διαρθρωμένου διαλόγου και την απλούστευση των απαιτήσεων καταχώρισης για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, με σκοπό τη διατήρηση ενός ανοικτού πλαισίου για τη λειτουργία τους.^[199] Οι διαρθρωμένοι διάλογοι θα πρέπει να είναι τακτικοί, μακροχρόνιοι και προσανατολισμένοι στα αποτελέσματα, ώστε να είναι δυνατή η αποτελεσματική δέσμευση και συμμετοχή των πολιτών και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.^[200] Τον Μάιο του 2026 το Υπουργείο Ασύλου και Μετανάστευσης εξέδωσε υπουργική απόφαση, η οποία περιλάμβανε διάταξη σχετικά με τον διαρθρωμένο διάλογο με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και δεσμεύτηκε να πραγματοποιεί τακτικές συνεδριάσεις τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο.^[201] Το Υπουργείο πραγματοποίησε μια πρώτη συνάντηση τον Ιούνιο του 2026, κατά την οποία παρουσίασε το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα, τη δομή, τους θεματικούς πυλώνες και τα συνεργατικά εργαλεία για τη διευκόλυνση ουσιαστικών ανταλλαγών μεταξύ των συμμετεχόντων. Κάλεσαν τις ΟΚΠ να υποβάλουν τις συγκεκριμένες προτάσεις τους σχετικά με τη διεξαγωγή του διαλόγου κατά τους προσεχείς μήνες, ενόψει της δεύτερης συνεδρίασης που έχει προγραμματιστεί για το τέλος του 2026. Το Υπουργείο Εσωτερικών σχεδιάζει να διεξαγάγει ηλεκτρονική έρευνα για να χαρτογραφήσει τις ανάγκες των ΟΚΠ και να πραγματοποιήσει ειδικές συναντήσεις.^[202]

Ο αριθμός και η πολυπλοκότητα των απαιτήσεων καταχώρισης για τις ΟΚΠ εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση. Τον Φεβρουάριο του 2026 το Υπουργείο Εσωτερικών τροποποίησε τις απαιτήσεις καταχώρισης για τα δύο μητρώα του, περιορίζοντας την υποχρεωτική εγγραφή στις ΟΚΠ που λαμβάνουν χρηματοδότηση από το κράτος/την ΕΕ ή δραστηριοποιούνται στις εγκαταστάσεις του,^[203] αλλά διατήρησε την απαίτηση εγγραφής όλων των μελών, των υπαλλήλων και των συνεργατών των εν λόγω ΟΚΠ. Ο κατάλογος των ποινικών αδικημάτων που εμποδίζουν την καταχώριση επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει όχι μόνο τελεσίδικες καταδίκες αλλά και συνεχιζόμενες διώξεις των νόμιμων εκπροσώπων των ΟΚΠ. Μια υπουργική απόφαση που εκδόθηκε τον Μάιο του 2026 εισήγαγε ορισμένες θετικές αλλαγές, όπως η μείωση των απαιτήσεων τεκμηρίωσης και ο εξορθολογισμός των διαδικασιών με την εξάλειψη της ανάγκης για γνωμοδότηση τριμελούς επιτροπής. Ωστόσο, διατηρεί επίσης ένα περιθώριο διοικητικής διακριτικής ευχέρειας, επιτρέποντας στην αρμόδια αρχή να αρνηθεί την καταχώριση βάσει ευρύτερων εκτιμήσεων αξιολόγησης που εκτείνονται πέραν της τυπικής εκπλήρωσης των προβλεπόμενων νομικών απαιτήσεων.^[204] Παράλληλα, το αναμενόμενο διαλειτουργικό σύστημα πληροφοριών μεταξύ των μητρώων του Υπουργείου και των μητρώων του Υπουργείου Εσωτερικών αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2026, ώστε να μπορούν οι ΟΚΠ να υποβάλλουν δεδομένα μόνο μία φορά.^[205] Εν τω μεταξύ, τον Ιανουάριο του 2026, το Υπουργείο Εσωτερικών δημιούργησε μια νέα πλατφόρμα, το Παρατηρητήριο Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και Άλλων Μη Εμπορικών Οντοτήτων, για τη χαρτογράφηση των ΟΚΠ και την ενίσχυση της προβολής και της δέσμευσης.^[206] Η ύπαρξη διαφορετικών μητρώων δημιουργεί υλικοτεχνικές προκλήσεις, καθώς όλα συντηρούνται παράλληλα, απαιτώντας τη δημιουργία βάσεων δεδομένων διαλειτουργικότητας.^[207] Οι ενδιαφερόμενοι επέκριναν το μέτρο.^[208] Περαιτέρω καθυστερήσεις σε μια υπόθεση που εκκρεμεί εδώ και καιρό ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία αμφισβητεί τις απαιτήσεις εγγραφής των ΟΚΠ, με νέα ακρόαση που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουνίου 2026, επηρεάζει άλλες δικαστικές προσφυγές των ΟΚΠ. Συνολικά, ενώ το πλαίσιο καταχώρισης παραμένει κατακερματισμένο, έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα και έχει τεθεί η βάση για διαρθρωμένο διάλογο με τις ΟΚΠ. Ως εκ τούτου, σημειώθηκε κάποια περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή της σύστασης.

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως εκείνες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της μετανάστευσης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αντιμετωπίζουν ένα ολοένα και πιο δύσκολο περιβάλλον. Ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών στην Ελλάδα εξακολουθεί να αξιολογείται ως «παρεμποδισμένος» από το Civicus.^[209] Τον Φεβρουάριο του 2026 η συμμετοχή σε ΟΚΠ κατέστη επιβαρυντικός παράγοντας για ορισμένα αδικήματα που σχετίζονται με τη μετανάστευση, πράγμα που σημαίνει ότι τα μέλη των ΟΚΠ μπορούν να αντιμετωπίσουν αυστηρότερες ποινές.^[210] Ο Υπουργός Μετανάστευσης μπορεί να διαγράψει μια ΟΚΠ μετά την απαγγελία κατηγοριών εναντίον ενός από τα μέλη της, χωρίς να περιμένει την τελική δικαστική απόφαση. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι κανόνες προωθούν τη λογοδοσία των ΟΚΠ, ενώ οι ανθρωπιστικές δράσεις εξαιρούνται ρητά.^[211] Οι διεθνείς οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου της Ευρώπης, οι ανεξάρτητες αρχές και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς έχουν ασκήσει έντονη κριτική.^[212] Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών προειδοποιούν ότι ο νόμος ποινικοποιεί το ανθρωπιστικό έργο και δημιουργεί ανατριχιαστικό αποτέλεσμα.^[213] Αρκετές δημόσιες δηλώσεις ανώτερων κυβερνητικών αξιωματούχων με στόχο υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, νομικούς, δημοσιογράφους και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών προκάλεσαν περαιτέρω αντιδράσεις.^[214]

Το Συμβούλιο της Επικρατείας συμμετέχει σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης για να ενσταλάξει μια κουλτούρα κράτους δικαίου στους νέους. Το Συμβούλιο της Επικρατείας φιλοξενεί εκπαιδευτικές επισκέψεις σε σχολεία και πανεπιστήμια, κατά τις οποίες οι μαθητές παρακολουθούν δίκες και μαθαίνουν για την ιστορία, τις λειτουργίες και τον ευρύτερο θεσμό της δικαιοσύνης του Δικαστηρίου. Διοργανώνονται επίσης ειδικές εικονικές δίκες για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τον Οκτώβριο του 2025 το Συμβούλιο της Επικρατείας δρομολόγησε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας για τη διερεύνηση της ενσωμάτωσης θεμάτων όπως το σύστημα απονομής δικαιοσύνης, οι αρχές του κράτους δικαίου και η νομική ευαισθητοποίηση στα σχολικά προγράμματα. Το Συμβούλιο της Επικρατείας αναπτύσσει εκπαιδευτικό υλικό για διανομή στα σχολεία στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας.^[215]