Μεθοδολογία#
Η παρέμβαση αφορά το Μέρος Η΄ του σχεδίου νόμου (άρθρα 212–245), που τροποποιεί τους ν. 5072/2023, 4649/2019 και 5193/2025. Κάθε σχόλιο που υποβάλλουμε στο opengov παραπέμπει στην αντίστοιχη ενότητα αυτού του μίνι σάιτ, όπου βρίσκεται η πλήρης τεκμηρίωση.
Γιατί οι πολίτες δεν μπορούν να συμμετάσχουν#
Στη διαβούλευση το άρθρο 299 (μετρητά στις αντικαταβολές) έχει 132 σχόλια. Το Μέρος Η΄, που αφορά τα σπίτια και τα χρέη των νοικοκυριών, έχει 14· 28 από τα 34 άρθρα του κανένα (εξαγωγή 15.10.2026). Η αιτία δεν είναι η αδιαφορία αλλά η δομή του ζητήματος. Οι ρυθμίσεις για τα πιστωτικά ανοίγματα έχουν δύο επίπεδα:
- Το εμφανές: τόκοι, προθεσμίες, προτάσεις ρύθμισης. Ακόμη και αυτό διαβάζεται μόνο με παραπομπές σε άλλους νόμους (π.χ. το 37Β παραπέμπει στους ν. 3259/2004 και 2789/2000, το 63ΙΓ στον ν. 4261/2014).
- Το αφανές: ποιος είναι ο πραγματικός δικαιούχος της απαίτησης, πόσο πληρώθηκε γι' αυτήν, ποια σειρά προτεραιότητας εξοφλεί τις τιτλοποιήσεις, ποια κρατική εγγύηση καλύπτει ποιον και ποιος σηκώνει το κόστος κάθε αλλαγής. Τίποτα από αυτά δεν εμφανίζεται στο κείμενο που τίθεται σε διαβούλευση.
Ο πολίτης καλείται να σχολιάσει το εμφανές χωρίς πρόσβαση στο αφανές, που είναι αυτό που κρίνει το αποτέλεσμα.
Η μέθοδος: τρία επίπεδα ελέγχου ανά διάταξη#
Κάθε διάταξη που σχολιάζουμε ελέγχεται σε τρία επίπεδα, με τη σειρά που επιβάλλει η ιεραρχία των κανόνων:
- Υπέρτερο δίκαιο. Συμβατότητα με το ενωσιακό δίκαιο (εσωτερική αγορά, προστασία καταναλωτή, χρηματοπιστωτικό πλαίσιο), τον Χάρτη και το Σύνταγμα.
- Κρατικές ενισχύσεις. Αν η διάταξη μετατοπίζει κόστος ή κίνδυνο προς το Δημόσιο ή προσδίδει επιλεκτικό πλεονέκτημα σε τράπεζες, αγοραστές ή διαχειριστές. Εξετάζονται τα κριτήρια του άρθρου 107 παρ. 1 ΣΛΕΕ (κρατικοί πόροι, πλεονέκτημα, επιλεκτικότητα, επίδραση στο εμπόριο), η υποχρέωση προηγούμενης κοινοποίησης (άρθρο 108 παρ. 3) και οι όροι των αποφάσεων της Επιτροπής που ήδη ισχύουν (π.χ. SA.53519 για τον «Ηρακλή»).
- Εθνικό δίκαιο και διατύπωση. Συνοχή με τον ΑΚ και τον ΚΠολΔ, νομοτεχνική ακρίβεια, εφαρμοσιμότητα.
Η πρόταση διατύπωσης έρχεται μόνο μετά τα δύο πρώτα επίπεδα: καμία βελτίωση στο τρίτο δεν θεραπεύει πρόβλημα στο πρώτο ή στο δεύτερο.
Το μέτρο σύγκρισης: τι όφειλε να ισχύει, τι εφαρμόστηκε, ποιος πλήρωσε την καθυστέρηση#
Κάθε διάταξη κρίνεται και απέναντι στο ιστορικό της. Για κάθε προστατευτική ρύθμιση που προτείνεται ρωτάμε:
- Από πότε υπάρχει η υποχρέωση. Αν προέρχεται από Οδηγία, ποια ήταν η προθεσμία ενσωμάτωσης και πότε ενσωματώθηκε πράγματι.
- Αν εφαρμόστηκε. Αν η ίδια ή ανάλογη υποχρέωση ίσχυε ήδη (εύλογη ανοχή, Κώδικας Δεοντολογίας, πληροφόρηση, έγκαιρη προειδοποίηση), αν τηρήθηκε από τους πιστωτές και αν ελέγχθηκε από την εποπτική αρχή.
- Ποιος επωμίστηκε το κόστος της μη εφαρμογής. Τόκοι που σωρεύτηκαν όσο ο πιστωτής δεν απαντούσε ή δεν πρότεινε ρύθμιση, καταγγελίες, διαταγές πληρωμής, κατασχέσεις, πλειστηριασμοί.
Μια ρύθμιση που επαναλαμβάνει υποχρέωση η οποία ίσχυε και δεν τηρήθηκε δεν είναι νέα προστασία. Είναι ομολογία αποτυχίας εφαρμογής, και χωρίς μηχανισμό επανόρθωσης για το διάστημα της παράβασης αφήνει το κόστος εκεί όπου έπεσε: στον οφειλέτη.
Η θέση μας#
Το Μέρος Η΄ αναγνωρίζει τη βλάβη και αρνείται ρητά την επανόρθωσή της. Η παρ. 5 του νέου άρθρου 37Β ορίζει: «Ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί δεν αναζητούνται και δεν επιστρέφονται.»
Πώς νομοθετείται το πλαίσιο#
Κατά πάγια πλέον νομοθετική πρακτική, οι κρίσιμες μεταβολές του πλαισίου διαχείρισης των απαιτήσεων από δάνεια δεν εισάγονται με αυτοτελές νομοσχέδιο. Ενσωματώνονται ως Μέρος Η΄ (34 άρθρα, 212–245) σε νομοσχέδιο 376 άρθρων, με κύριο αντικείμενο τη μεταφορά έξι Οδηγιών (άρθρο 74 παρ. 5 Σ), και αναρτώνται χωρίς Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης (άρθρο 61 ν. 4622/2019).
- Εξουσιοδοτήσεις: το Μέρος Η΄ περιέχει δύο εξουσιοδοτικές διατάξεις (άρθρα 223 και 242), που αναθέτουν στην Τράπεζα της Ελλάδος 12 κανονιστικά αντικείμενα, ανάμεσά τους και το ίδιο το πεδίο εφαρμογής της νέας διαδικασίας, χωρίς προθεσμία και χωρίς δημοσιευμένα σχέδια (Μέρος Γ΄).
- Τροποποιήσεις τροποποιήσεων: τροποποιεί ξανά τους ν. 5072/2023, 4649/2019 και 5193/2025, με παραπομπές σε παραπομπές. Το νέο 37Β παραπέμπει στους ν. 3259/2004 και 2789/2000. Ένα μόνο αντικείμενο, η Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Συναλλαγών ΜΕΔ, ρυθμίζεται από δύο άρθρα του ν. 5072/2023, μία ΚΥΑ και τέσσερα άρθρα του σχεδίου, με δύο αρχές και δύο βάσεις κυρώσεων.
- Αποτέλεσμα: ανασφάλεια δικαίου για οφειλέτες, δικαστές και επαγγελματίες. Γι' αυτό η κωδικοποίηση είναι άμεση ανάγκη (βλ. τις νομοθετικές παρεμβάσεις που λείπουν).
Η Έκθεση 2026 της Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου καταγράφει, έστω με συγκρατημένες διατυπώσεις, τα ίδια φαινόμενα: τουλάχιστον 15 νόμοι του 2025 τροποποίησαν νόμους του ίδιου έτους, και 29 από 36 τροπολογίες κατατέθηκαν την παραμονή της συζήτησης στην Ολομέλεια (υποσημ. 155 και 161). Το σχέδιο επιβεβαιώνει ότι οι παρατηρήσεις αυτές δεν αφορούν μεμονωμένα περιστατικά.
Στη δημόσια διαβούλευση υποβλήθηκαν σχόλια ανά άρθρο στο Μέρος Η΄, που τεκμηριώνονται σε αυτόν τον ιστότοπο. Η αφετηρία μας είναι η αμφισβήτηση της νομιμότητας σειράς ρυθμίσεων του σχεδίου. Αντίκεινται σε κανόνες υπέρτερης ισχύος: στο ενωσιακό δίκαιο της εσωτερικής αγοράς και της προστασίας του καταναλωτή (Οδηγίες 93/13/ΕΟΚ, 2014/17/ΕΕ, 2023/2225), στο ενωσιακό χρηματοπιστωτικό πλαίσιο (Οδηγία 2021/2167, Καν. 575/2013, άρθρα 107–108 ΣΛΕΕ), στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και στο Σύνταγμα. Οι προτάσεις διατύπωσης που ακολουθούν είναι η ελάχιστη αναγκαία αποκατάσταση της νομιμότητας, όχι αποδοχή του πλαισίου (βλ. «Υπέρτερο δίκαιο»). Η γενική μας θέση είναι η εξής.
Το κεντρικό αίτημα: απόσυρση του Μέρους Η΄ και ευρεία δημόσια διαβούλευση για τα πιστωτικά ανοίγματα και τις επιπτώσεις τους στην ελληνική κοινωνία και οικονομία. Η μεταφορά των Οδηγιών των υπόλοιπων Μερών μπορεί να προχωρήσει χωριστά. Το αίτημα στηρίζεται σε πέντε λόγους:
- Πολυνομία και ανασφάλεια δικαίου. Τα 34 άρθρα του Μέρους Η΄ ενσωματώνονται σε νομοσχέδιο 376 άρθρων με άσχετα αντικείμενα (άρθρο 74 παρ. 5 Σ), τροποποιούν ξανά νόμους που έχουν ήδη τροποποιηθεί επανειλημμένα, με παραπομπές σε παραπομπές· η κωδικοποίηση είναι άμεση ανάγκη (βλ. «Πώς νομοθετείται το πλαίσιο»).
- Μετάθεση της νομοθέτησης στην εκτελεστική εξουσία. Τουλάχιστον 63 κανονιστικές εξουσιοδοτήσεις σε όλο το νομοσχέδιο (ΥΑ, ΚΥΑ, ΠΔ, αποφάσεις ΤτΕ, ΑΑΔΕ και Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς), χωρίς προθεσμία και χωρίς σχέδια· στο Μέρος Η΄ ανατίθενται στην ΤτΕ 12 κανονιστικά αντικείμενα (Μέρος Γ΄).
- Περιορισμός των δικονομικών εγγυήσεων. Η ρύθμιση γίνεται εκτελεστός τίτλος χωρίς δικαστικό έλεγχο (63Ε)· καμία αρχή δεν κρίνει τις ατομικές διαφορές (63ΙΒ, 63ΙΕ)· η αυτοδίκαιη ακυρότητα του 37Γ δεν έχει δικονομικό μηχανισμό. Η προστασία εξαρτάται από διαδικασίες εκτός δικαστηρίου, ενώ η εκτέλεση διευκολύνεται.
- Έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων και των οικονομικών πλεονεκτημάτων. Καμία διάταξη δεν αξιολογείται ως προς τα άρθρα 107–108 ΣΛΕΕ, ούτε ως προς τα πλεονεκτήματα που ήδη απολαμβάνουν τράπεζες, αγοραστές και διαχειριστές.
- Απουσία Ανάλυσης Συνεπειών και ουσιαστικής διαβούλευσης (άρθρο 61 ν. 4622/2019).
Μέχρι να γίνει δεκτό το αίτημα, υποβάλλουμε και σχόλια ανά άρθρο, ώστε να μην μείνει καμία διάταξη χωρίς αντίλογο.
- Καμία ουσιαστική διαβούλευση. Το σχέδιο έρχεται μετά από δύο γεγονότα που έκλεισαν τα βασικά ζητήματα πριν από κάθε διαβούλευση. Πρώτο, μετά την ΟλΑΠ 6/2026 (τόκοι του άρθρου 9 παρ. 2 ν. 3869/2010 επί της μηνιαίας δόσης), ο ν. 5313/2026 περιόρισε τις συνέπειές της χωρίς διαβούλευση: εξαίρεσε τις ολοκληρωμένες και τις εκπεσούσες ρυθμίσεις και μετέτρεψε τις υπερβάλλουσες καταβολές των ενεργών σε συμψηφισμό με τις τελευταίες δόσεις. Δεύτερο, η ανακοίνωση των 16 μέτρων της 30.9.2026 παρουσίασε τις ρυθμίσεις ως ειλημμένες αποφάσεις, και ακολούθησε αμέσως νομοσχέδιο πολύ ευρύτερης έκτασης. Η αλληλουχία αυτή επιβεβαιώνει ότι το περιεχόμενο του νόμου το αποφασίζει η εκτελεστική εξουσία, με δύο τρόπους: ανακοινώνει τις επιλογές της πριν από τη Βουλή και τη διαβούλευση, και μεταφέρει την ουσία σε κανονιστικές πράξεις χωρίς προθεσμία (τουλάχιστον 63 εξουσιοδοτήσεις σε όλο το νομοσχέδιο, από τις οποίες 12 κανονιστικά αντικείμενα της ΤτΕ στο Μέρος Η΄· βλ. Μέρος Γ΄). Η Βουλή καλείται να επικυρώσει ένα πλαίσιο και ο πολίτης να σχολιάσει τη διατύπωση επιλογών που έχουν ήδη γίνει. Οι ενδιαφερόμενοι ζητούν ακριβώς το αντίθετο, έγκαιρη εμπλοκή (Έκθεση 2026 για το Κράτος Δικαίου, υποσημ. 159), και το ίδιο ζητά η Σύσταση του ΟΟΣΑ του 2012.
- Νομοθετική καταιγίδα. Το Μέρος Η΄ τροποποιεί τον ν. 5072/2023 και τους ν. 4649/2019 και 5193/2025, μέσα σε ένα νομοσχέδιο 376 άρθρων με έξι Οδηγίες, φορολογία κρυπτοστοιχείων και άσχετες διατάξεις. Ο οφειλέτης δεν μπορεί να βρει τα δικαιώματά του σε ένα κείμενο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: το πεδίο εφαρμογής του ανώτατου ορίου του 37Β (καθυστέρηση 90 ημερών) βρίσκεται στην παρ. 2 του άρθρου 221 του νομοσχεδίου και δεν θα εμφανίζεται στο κείμενο του ν. 5072/2023.
- Μόνο για το μέλλον. Οι ρυθμίσεις ισχύουν από τη δημοσίευση και εξής. Για όσα καταβλήθηκαν ή χάθηκαν στα προηγούμενα χρόνια (υπερβάλλουσες καταβολές, πλειστηριασμένα ακίνητα, δικαστικά έξοδα) το σχέδιο σιωπά ή αποκλείει ρητά την επιστροφή.
- Παλιά μέτρα ως νέα. Κατά την ανάλυσή μας, 9 από τα 16 ανακοινωθέντα μέτρα ισχύουν ήδη ή οφείλονταν ήδη βάσει ΕΕ ή εθνικού δικαίου, 2 νομιμοποιούν υφιστάμενη πρακτική και 5 είναι νέα. Το μέτρο για τους γονείς και φροντιστές ατόμων με αναπηρία δεν υπάρχει στο αναρτημένο κείμενο.
- Εκκρεμές θεμελιώδες ζήτημα. Το ΣτΕ (Δ΄ 2260–2261/2025) έχει θέσει στο ΔΕΕ το ερώτημα αν οι ΕΔΑΔΠ είναι «χρηματοδοτικά ιδρύματα» κατά το άρθρο 4 παρ. 1 σημ. 26 Καν. 575/2013. Το σχέδιο νομοθετεί για τις ΕΔΑΔΠ χωρίς να αντιμετωπίζει το ζήτημα.
- Το ιδιωτικό χρέος δεν είναι τομεακό ζήτημα. Τα πιστωτικά ανοίγματα συνδέουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις με το τραπεζικό σύστημα, τις κρατικές εγγυήσεις και τον κρατικό προϋπολογισμό. Από τη σχέση αυτή εξαρτώνται η πιστωτική επέκταση, οι επενδύσεις και η θέση της χώρας στην εσωτερική αγορά. Η μείωση των ΜΕΔ στηρίχθηκε σε σειρά κρατικών μέτρων, μερικά από τα οποία δεν κοινοποιήθηκαν ούτε αξιολογήθηκαν ως κρατικές ενισχύσεις (βλ. το μητρώο του Debtwatch Hellas). Γι' αυτό κάθε νέα ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους πρέπει να ελέγχεται και ως προς το δίκαιο των κρατικών ενισχύσεων: ποιος ωφελείται, ποιος πληρώνει και αν η Επιτροπή έχει ενημερωθεί.
- Καθυστερημένη ενσωμάτωση, ανοχή που δεν τηρήθηκε, τόκοι που σωρεύονται από την αδράνεια των πιστωτών. Το νομοσχέδιο παρουσιάζει ως νέα προστασία υποχρεώσεις που το ενωσιακό δίκαιο επέβαλλε εδώ και χρόνια. Η υποχρέωση εύλογης ανοχής πριν από την εκτέλεση (άρθρο 28 παρ. 1 Οδηγίας 2014/17/ΕΕ) έπρεπε να ενσωματωθεί έως τις 21.3.2016 και ενσωματώθηκε με τον ν. 4438/2016 (άρθρο 27) τον Νοέμβριο του 2016· ενισχύθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2021/2167 (ν. 5072/2023, άρθρο 36). Η αντίστοιχη υποχρέωση στην καταναλωτική πίστη (άρθρο 35 Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225) ενσωματώθηκε με τον ν. 5317/2026, μετά την προθεσμία της 20.11.2025. Και το παρόν νομοσχέδιο ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1619 μετά την προθεσμία της 10.1.2026. Η ενσωμάτωση έρχεται αργά και στο ελάχιστο, και η εφαρμογή δεν ελέγχεται. Το ίδιο το συγκριτικό σημείωμα του Υπουργείου γράφει ότι ο Κώδικας Δεοντολογίας, που ισχύει από το 2014, «δεν ακολουθείτο στην πράξη από τους πιστωτές», ότι οι απαντήσεις καθυστερούσαν ενώ η οφειλή «συνέχιζε να επιβαρύνεται με πρόσθετη τοκοφορία», ότι ζητούνταν προκαταβολές έως και 50% και ότι συνεπείς οφειλέτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με καταγγελίες, διαταγές πληρωμής και κατασχέσεις. Τέτοιες πρακτικές δεν παραβιάζουν μόνο την εύλογη ανοχή· μπορούν να ελεγχθούν και ως επιθετικές εμπορικές πρακτικές κατά τα άρθρα 8 και 9 της Οδηγίας 2005/29/ΕΚ, ενώ η μη χορήγηση πλήρους εικόνας της οφειλής προσκρούει στις υποχρεώσεις πληροφόρησης της Οδηγίας 2008/48/ΕΚ και του άρθρου 10 της Οδηγίας 2021/2167. Ο τόκος που σωρεύτηκε σε αυτά τα χρόνια δεν είναι αποτέλεσμα της συμπεριφοράς του οφειλέτη· είναι αποτέλεσμα της αδράνειας του πιστωτή, που εισπράττει τόκο για τον χρόνο που ο ίδιος άφησε να περάσει. Το νομοσχέδιο το αναγνωρίζει (άρθρο 37Α παρ. 3: η απαίτηση δεν παράγει τόκους όταν ο διαχειριστής δεν χορηγεί τα στοιχεία σε 45 ημέρες), αλλά μόνο για το μέλλον, με επανεκκίνηση της τοκοφορίας που εξαρτάται από επιστολή υπογεγραμμένη από τον πιστωτή, και χωρίς επιστροφή όσων ήδη καταβλήθηκαν (άρθρο 37Β παρ. 5). Στο μεταξύ, η πίεση στους οφειλέτες και οι πλειστηριασμοί συνεχίζονται, ενώ ό,τι εξαγγέλθηκε υπέρ του οφειλέτη έμεινε στο χαρτί. Η προστασία της κύριας κατοικίας θεσπίστηκε το 2010, περιορίστηκε το 2013, το 2015 και το 2018, έγινε μεταβατική το 2019 και έληξε το 2020. Ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης που θεσπίστηκε στη θέση της δεν λειτούργησε ποτέ, και το Ενδιάμεσο Πρόγραμμα παρατείνεται από νόμο σε νόμο. Ο μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης του ν. 4738/2020 ενεργοποιείται μόνο με αίτημα του οφειλέτη και δεν δεσμεύει κανέναν πιστωτή· η επιταγή συμβουλευτικής έγκαιρης προειδοποίησης του 2025 περιμένει ακόμη την υπουργική απόφαση. Το ανώτατο όριο του τριπλασίου του κεφαλαίου (ν. 2789/2000 άρθρο 30, ν. 3259/2004 άρθρο 39) ήταν διαθέσιμο εργαλείο σε όλη τη διάρκεια της κρίσης και δεν αξιοποιήθηκε. Ζητούμε: (α) για κάθε προστατευτική ρύθμιση του Μέρους Η΄, έκθεση για την εφαρμογή της προγενέστερης αντίστοιχης υποχρέωσης (άρθρο 62 ν. 4622/2019), (β) αναστολή ή απόσβεση των τόκων που σωρεύτηκαν όσο ο πιστωτής παραβίαζε τις υποχρεώσεις εύλογης ανοχής και πληροφόρησης, και (γ) σύνδεση κάθε νέας παράτασης ή εξαγγελίας με χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και ελεγκτή.
- Ο «συνεπής οφειλέτης». Ο τίτλος του Μέρους Η΄ και του Κεφαλαίου Α΄ εισάγει τον όρο ως κατηγορία προσώπων, χωρίς να τον ορίζει. Τα θεμελιώδη δικαιώματα του οφειλέτη (κατοικία, δικαστική προστασία, προστασία από καταχρηστικούς όρους) δεν εξαρτώνται από τη συμπεριφορά πληρωμής, και η συνέπεια κρίνεται από το δικαστήριο, για τη συμπεριφορά και των δύο μερών. Ο όρος χωρίζει τους οφειλέτες και αμβλύνει συλλογικά την προστασία τους· ζητούμε την κατάργησή του (βλ. άρθρα 221 και 222).
Προτείνουμε: (α) κωδικοποίηση όλων των δικαιωμάτων του οφειλέτη έναντι διαχειριστών και αγοραστών σε ένα κείμενο, (β) μηχανισμό επανόρθωσης για το παρελθόν και (γ) δημοσίευση έκθεσης διαβούλευσης κατά το άρθρο 61 ν. 4622/2019, με αιτιολογημένη απάντηση σε κάθε σχόλιο. Η πλήρης ανάλυση: Debtwatch Hellas.
Καλή νομοθέτηση: οι κανόνες και η πράξη της διαβούλευσης#
Η διαβούλευση τηρεί τη διάρκεια των δύο εβδομάδων, αλλά όχι τους όρους που θέτουν ο ν. 4622/2019, ο ΟΟΣΑ και οι κανόνες Better Regulation της ΕΕ. Είναι ακριβώς η απόσταση μεταξύ τυπικής και ουσιαστικής συμμόρφωσης που καταγράφει η Έκθεση 2026 για το Κράτος Δικαίου.
| Κριτήριο | Τι απαιτείται | Τι συμβαίνει εδώ |
|---|---|---|
| Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης μαζί με το σχέδιο | Άρθρο 61 παρ. 2 ν. 4622/2019: ανάρτηση προκαταρκτικής ΑΣΡ μαζί με το προσχέδιο. ΟΟΣΑ 2012, Παράρτημα παρ. 4.5: η ανάλυση δημοσιεύεται «μαζί με τις ρυθμιστικές προτάσεις» | Δεν αναρτήθηκε ΑΣΡ. Η Έκθεση 2026 (υποσημ. 158) καταγράφει ότι συνέβη και σε άλλα νομοσχέδια |
| Διάρκεια ανάλογη με το εύρος | Άρθρο 61 παρ. 3: 2 εβδομάδες, με δυνατότητα επιμήκυνσης κατά 1 εβδομάδα. ΕΕ: 12 εβδομάδες για δημόσιες διαβουλεύσεις (Better Regulation Toolbox, Tool #51) | 7.10.2026, 22:30 έως 22.10.2026, 10:00, για 376 άρθρα, 412 σελίδες και ενσωμάτωση έξι Οδηγιών |
| Ενιαίο αντικείμενο | Άρθρο 74 παρ. 5 Συντάγματος: νομοσχέδιο με διατάξεις «άσχετες με το κύριο αντικείμενό τους» δεν εισάγεται για συζήτηση | Στο ίδιο κείμενο με την προστασία οφειλετών: φορολογία κρυπτοστοιχείων, λογιστική μεταρρύθμιση, μισθολογικά, συνταξιοδοτική ρύθμιση, διατάξεις άμυνας και ναυτιλίας |
| Ανατροφοδότηση στους συμμετέχοντες | Άρθρο 61 παρ. 4: έκθεση διαβούλευσης που τεκμηριώνει αν τα σχόλια ενσωματώθηκαν. ΕΕ: εξήγηση «πώς και σε ποιο βαθμό» λήφθηκαν υπόψη (synopsis report) | Προς έλεγχο μετά την κατάθεση στη Βουλή |
| Σταθερότητα του δικαίου | Έκθεση 2026, σ. 19 (υποσημ. 161): τουλάχιστον 15 νόμοι του 2025 τροποποίησαν νόμους του ίδιου έτους | Ο ν. 5072/2023 και το άρθρο 182 του ν. 5193/2025 τροποποιούνται ξανά |
| Διαβούλευση επί της δευτερογενούς νομοθεσίας | ΕΕ: τα σχέδια κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών πράξεων αναρτώνται για σχόλια 4 εβδομάδων | Βλ. Μέρος Γ΄ |
Η Έκθεση 2026 σημειώνει και βελτιώσεις: 36 από 40 διαβουλεύσεις έγιναν μέσα στη νόμιμη διάρκεια και μόνο το 9% των άρθρων προστέθηκε χωρίς διαβούλευση (υποσημ. 153–154). Καταγράφει όμως ότι οι ΑΣΡ εστιάζουν κυρίως στα δημοσιονομικά (υποσημ. 156), ότι 29 από 36 τροπολογίες κατατέθηκαν την παραμονή της συζήτησης στην Ολομέλεια (υποσημ. 155), και ότι δικαστές, δικηγόροι και συμβολαιογράφοι βλέπουν τις επαναλαμβανόμενες αλλαγές δικονομικών κανόνων να υπονομεύουν την ασφάλεια δικαίου (υποσημ. 163). Καμία από τις τέσσερις συστάσεις της Έκθεσης για την Ελλάδα δεν αφορά τη νομοθετική διαδικασία.
Τι θα έπρεπε να δείχνει η Ανάλυση Συνεπειών για το Μέρος Η΄#
Χωρίς ΑΣΡ δεν απαντώνται τα ερωτήματα που κρίνουν την αξία των μέτρων:
- Πόσοι οφειλέτες και ποιο συνολικό ποσό υπάγονται στο ανώτατο όριο του 37Β, και πόσοι μένουν εκτός λόγω του κριτηρίου των 90 ημερών.
- Πόσα ποσά έχουν ήδη καταβληθεί πάνω από το όριο και δεν θα επιστραφούν (παρ. 5).
- Πώς επηρεάζει ο επανυπολογισμός τις εισπράξεις των τιτλοποιήσεων με κρατική εγγύηση (ν. 4649/2019) και τον κίνδυνο κατάπτωσης της εγγύησης. Είναι δημοσιονομικό ερώτημα, δηλαδή ακριβώς αυτό στο οποίο κατά την Έκθεση εστιάζουν οι ελληνικές ΑΣΡ.
- Πόσες αιτήσεις και ρυθμίσεις έδωσε ο Κώδικας Δεοντολογίας που καταργείται, ώστε να μετρηθεί η νέα διαδικασία.
- Ποιες κανονιστικές πράξεις θα εκδοθούν, από ποιον και πότε (έκθεση εφαρμογής, άρθρο 62 ν. 4622/2019).
Αίτημα: Ζητούμε (α) την ανάρτηση της προκαταρκτικής Ανάλυσης Συνεπειών Ρύθμισης κατά το άρθρο 61 παρ. 2 ν. 4622/2019 και την επιμήκυνση της διαβούλευσης κατά μία εβδομάδα (παρ. 3) για το Μέρος Η΄· (β) την απόσπαση του Μέρους Η΄ σε αυτοτελές νομοσχέδιο, ώστε η προστασία των οφειλετών να συζητηθεί χωριστά από τη φορολογία κρυπτοστοιχείων και τις διατάξεις άμυνας· (γ) έκθεση διαβούλευσης με αιτιολογημένη απάντηση σε κάθε σχόλιο και με σημείωση των αλλαγών στο κείμενο.
Πηγές ενότητας: ν. 4622/2019, άρθρο 61 · άρθρο 62 · OECD Recommendation on Regulatory Policy and Governance (22.3.2012) · Better Regulation Toolbox, Κεφ. 7 · 2026 Rule of Law Report — Greece, SWD(2026) 908
Ευθύνες και κυρώσεις: η μεθοδολογία των Κατευθυντήριων Γραμμών του 2006#
Ζητούμε κυρώσεις που υπολογίζονται με βάση την αξία της δραστηριότητας που επηρεάστηκε, τη διάρκεια και το όφελος, κατά το πρότυπο των Κατευθυντήριων Γραμμών για τη μέθοδο υπολογισμού των προστίμων (2006/C 210/02). Ζητούμε επίσης έλεγχο των επιπτώσεων στην εσωτερική αγορά με τα εργαλεία του δικαίου του ανταγωνισμού.
Ενωσιακή βάση. Το άρθρο 23 παρ. 4 της Οδηγίας 2021/2167 απαιτεί ήδη οι αρχές να σταθμίζουν, μεταξύ άλλων, τη βαρύτητα και τη διάρκεια της παράβασης, την οικονομική ισχύ, τα κέρδη που αποκομίστηκαν ή τις ζημίες που αποφεύχθηκαν και τις προηγούμενες παραβάσεις. Το σταθερό εύρος €50.000–500.000 του 37Γ δεν επιτρέπει να ληφθούν υπόψη αυτά τα κριτήρια. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές του 2006 δίνουν τον τρόπο να εφαρμοστούν.
Η απόδειξη ότι οι κυρώσεις δεν αποτρέπουν#
Τα δημοσιευμένα πρόστιμα σε διαχειριστές πιστώσεων δείχνουν ποσά που δεν συνδέονται με το μέγεθος, τα έσοδα ή το όφελος του παραβάτη, και τις ίδιες παραβάσεις να επαναλαμβάνονται:
| Ημερομηνία | Αρχή | Διαχειριστής: πρόστιμο | Παράβαση | Βάση |
|---|---|---|---|---|
| 5.12.2023 | Υπ. Ανάπτυξης (ΓΔ Αγοράς & Προστασίας Καταναλωτή) | doValue 435.000 €· Cepal 235.000 € | Οχλήσεις για οφειλές υπό τηρούμενη ρύθμιση ν. 3869/2010· διαταγή πληρωμής σε συνεπή οφειλέτη· προσβλητική γλώσσα | άρθρο 13α ν. 2251/1994 |
| 9.4.2024 | Υπ. Ανάπτυξης | doValue 330.000 €· Cepal 280.000 €· Intrum 180.000 € | Οχλήσεις για εξοφλημένες οφειλές, σε πτωχευμένους και σε συνεπείς οφειλέτες υπό ν. 3869/2010· αδικαιολόγητες καθυστερήσεις σε αιτήματα ρύθμισης και βεβαιώσεις υπολοίπου· λάθος υπόλοιπα | άρθρο 10 παρ. 1 ν. 3758/2009· άρθρο 13α ν. 2251/1994 |
| 23.5.2024 | Υπ. Ανάπτυξης | doValue 65.000 €· QQuant 60.000 € + 90.000 €· Cepal 90.000 € | Οχλήσεις σε συνεπείς οφειλέτες υπό ν. 3869/2010· μη απάντηση σε αιτήματα ρύθμισης και πληρωμής | άρθρο 10 παρ. 1 ν. 3758/2009· άρθρο 13α ν. 2251/1994 |
| 12.7.2024 (απόφ. 55766) | ΓΔ Αγοράς & Προστασίας Καταναλωτή | Μη κατονομαζόμενος: 160.000 € (2 × 80.000 €) | Άρνηση και ελλιπής χορήγηση κινήσεων λογαριασμού | άρθρα 9γ και 9ζ ν. 2251/1994 (αθέμιτη και επιθετική πρακτική) |
| Έτος 2025 | Τράπεζα της Ελλάδος | Όλοι οι διαχειριστές μαζί: 233.400 € | (δεν αναλύεται) | εποπτικό πλαίσιο |
Τέσσερα συμπεράσματα:
- Τα ποσά είναι αμελητέα. Τα πρόστιμα του Υπουργείου Ανάπτυξης σε διαχειριστές από τον Δεκέμβριο του 2023 έως τον Ιούλιο του 2024 αθροίζουν περίπου 1,93 εκατ. €. Οι ίδιοι οι διαχειριστές δηλώνουν ότι διαχειρίζονται υποθέσεις «σχεδόν 2,5 εκατ. δανειοληπτών». Για ολόκληρο το 2025, η Τράπεζα της Ελλάδος επέβαλε σε όλους τους διαχειριστές μαζί 233.400 €.
- Δεν αποτρέπουν. Η ίδια παράβαση, όχληση οφειλετών που τηρούν ρύθμιση, τιμωρείται στον ίδιο διαχειριστή τον Δεκέμβριο του 2023, τον Απρίλιο του 2024 και τον Μάιο του 2024 (τις δύο τελευταίες φορές ρητά για ρυθμίσεις του ν. 3869/2010). Η επανάληψη δεν οδηγεί σε κλιμάκωση: το τρίτο πρόστιμο είναι το μικρότερο (65.000 €).
- Τιμωρούν την καταγγελία, όχι την πρακτική. Κάθε πρόστιμο αφορά τις συγκεκριμένες καταγγελίες που εξετάστηκαν. Δεν ακολουθεί έλεγχος του χαρτοφυλακίου, ούτε επανόρθωση για τους οφειλέτες που δεν κατήγγειλαν. Οι διαχειριστές απάντησαν ότι «πληρώνουν» και «προσφεύγουν», ότι πρόκειται για «παλιές υποθέσεις» και ότι αποζημίωσαν όσους κατήγγειλαν.
- Λείπει το κριτήριο του οφέλους. Το άρθρο 23 παρ. 4 της Οδηγίας 2021/2167 ζητεί να συνεκτιμώνται η σοβαρότητα, η διάρκεια και τα κέρδη από την παράβαση. Κανένα από τα πρόστιμα δεν αναφέρει τέτοιο υπολογισμό. Τα περισσότερα επιβλήθηκαν με βάση τη μεταφορά της Οδηγίας 2005/29 (ν. 2251/1994). Αυτό επιβεβαιώνει ότι οι πρακτικές αυτές είναι αθέμιτες και επιθετικές εμπορικές πρακτικές και όχι μεμονωμένα λάθη.
Το Μέρος Η΄ προσθέτει νέες κυρώσεις χωρίς να απαντά σε αυτά. Ζητούμε: δημοσίευση μητρώου όλων των κυρώσεων σε τράπεζες και διαχειριστές από το 2014 (αρχή, ποσό, παράβαση, έκβαση της προσφυγής)· υπολογισμό του προστίμου σε σχέση με τα έσοδα και το όφελος από την παράβαση· κλιμάκωση για την υποτροπή· και υποχρεωτική επανόρθωση για όλους τους οφειλέτες που θίγονται από την ίδια πρακτική, όχι μόνο για όσους κατήγγειλαν.
Τι είναι και τι δεν είναι οι Κατευθυντήριες Γραμμές#
- Είναι πράξη ήπιου δικαίου της Επιτροπής. Δεσμεύουν την ίδια την Επιτροπή (αυτοδέσμευση) και αφορούν πρόστιμα για παραβάσεις των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ.
- Δεν εφαρμόζονται αυτοδίκαια σε εποπτικές παραβάσεις του ν. 5072/2023 ούτε μπορεί ο Έλληνας νομοθέτης να τις «θεσπίσει». Μπορεί όμως να υιοθετήσει τη μεθοδολογία τους κατ’ αναλογία για τις κυρώσεις του Μέρους Η΄.
- Η επίπτωση στην εσωτερική αγορά δεν αρκεί για πρόστιμο ανταγωνισμού. Χρειάζεται απόδειξη συμφωνίας ή εναρμονισμένης πρακτικής (101) ή καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης (102). Γι' αυτό ζητούμε έρευνα, όχι επιβολή προστίμων.
- Για τις επιπτώσεις που συνδέονται με κρατικές ενισχύσεις (εγγύηση «Ηρακλή») το εργαλείο είναι διαφορετικό: έλεγχος κατά τα άρθρα 107–108 ΣΛΕΕ και ανάκτηση, όχι πρόστιμα.
Αναλογική εφαρμογή στις κυρώσεις του Μέρους Η΄#
Σήμερα το 37Γ παρ. 7 ορίζει πρόστιμο €50.000–500.000, ανεξάρτητα από το μέγεθος του διαχειριστή και το όφελος από την παράβαση.
| Στοιχείο (σημείο Κατευθυντήριων) | Τι προβλέπει | Αντιστοίχιση στο Μέρος Η΄ |
|---|---|---|
| Βάση (σημ. 13) | Αξία των πωλήσεων που συνδέονται με την παράβαση | Αμοιβές διαχείρισης και εισπράξεις του χαρτοφυλακίου που αφορά η παράβαση |
| Βαρύτητα (σημ. 21) | Έως 30% της βάσης | Ανάλογα με τη φύση: π.χ. εκτέλεση κατά οφειλέτη που εξυπηρετεί ρύθμιση, είσπραξη πάνω από το όριο του 37Β |
| Διάρκεια (σημ. 24) | Πολλαπλασιασμός με τα έτη παράβασης | Συστημικές πρακτικές που διαρκούν |
| Επιβαρυντικές, υποτροπή (σημ. 28) | Αύξηση του ποσού | Η «επανειλημμένη καταγραφή» εκπρόθεσμων υποθέσεων (63ΙΔ παρ. 5) να είναι ρητή επιβαρυντική περίσταση |
| Αποτρεπτικότητα και όφελος (σημ. 30–31) | Το πρόστιμο να υπερβαίνει το όφελος | Το πρόστιμο να υπερβαίνει τους τόκους και τα ποσά που εισπράχθηκαν κατά παράβαση |
| Ανώτατο όριο (σημ. 32) | 10% του συνολικού κύκλου εργασιών | Αντί για σταθερό πλαφόν €500.000 |
Εσωτερική αγορά και ανταγωνισμός#
Το άρθρο 215 υποχρεώνει κάθε πώληση στη δευτερογενή αγορά να γίνεται «αποκλειστικά» μέσω του διαχειριστή του πωλητή. Έτσι ο νόμος δίνει στον κάθε διαχειριστή αποκλειστικό ρόλο στις μεταβιβάσεις του χαρτοφυλακίου που διαχειρίζεται, σε μια αγορά με λίγους μεγάλους παίκτες. Η Οδηγία 2021/2167 σκοπεύει στην ανάπτυξη δευτερογενών αγορών σε επίπεδο ΕΕ.
Αίτημα:
- «Οι κυρώσεις των άρθρων 27, 37Γ και 63ΙΓ υπολογίζονται με δημοσιευμένη μεθοδολογία που λαμβάνει υπόψη την αξία της δραστηριότητας που επηρεάστηκε, τη βαρύτητα, τη διάρκεια, την υποτροπή και το όφελος, κατά το πρότυπο των Κατευθυντήριων Γραμμών 2006/C 210/02. Το πρόστιμο δεν υπολείπεται του όφελους από την παράβαση και δεν υπερβαίνει το [10%] του ετήσιου κύκλου εργασιών.»
- Κλαδική έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού στη διαχείριση απαιτήσεων και στη δευτερογενή αγορά μη εξυπηρετούμενων δανείων, με ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το άρθρο 215 να μην ψηφιστεί πριν αξιολογηθεί η επίδρασή του στον ανταγωνισμό.
Υπέρτερο δίκαιο: γιατί ορισμένοι όροι δεν μπορούν να γίνουν δεκτοί#
Κάθε σχόλιο του Μέρους Β΄ στηρίζεται και σε έναν υπέρτερο κανόνα: ενωσιακό, του χρηματοπιστωτικού δικαίου ή συνταγματικό. Έτσι η παρέμβαση δεν ζητά απλώς βελτιώσεις· εξηγεί γιατί ορισμένες διατάξεις, όπως είναι διατυπωμένες, δεν μπορούν να εφαρμοστούν.
| Διάταξη σχεδίου | Υπέρτερος κανόνας | Συνέπεια |
|---|---|---|
| 221, 37Β παρ. 5 (καμία επιστροφή) | Άρθρο 6 παρ. 1 Οδηγίας 93/13 και ΔΕΕ Gutiérrez Naranjo (C-154/15 κ.λπ., 21.12.2016): ο χρονικός περιορισμός της επιστροφής ποσών από καταχρηστικούς όρους είναι ασύμβατος. Άρθρο 17 Σ, άρθρο 1 ΠΠΠ ΕΣΔΑ | Η παρ. 5 δεν μπορεί να καλύψει ποσά από καταχρηστικούς όρους ούτε αξιώσεις που έχουν ήδη γεννηθεί |
| 221 παρ. 2 (εξαίρεση ρυθμισμένων) | Αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 1 Σ) | Δεν δικαιολογείται δυσμενέστερη μεταχείριση αυτού που ρύθμισε και πληρώνει |
| 231, 63Ε (ρύθμιση ως εκτελεστός τίτλος) | Άρθρα 6 και 7 Οδηγίας 93/13, άρθρο 47 Χάρτη. ΔΕΕ 17.5.2022 (Ibercaja C-600/19, SPV Project 1503 C-693/19 και C-831/19, Impuls Leasing C-725/19, Unicaja C-869/19): ο έλεγχος καταχρηστικότητας δεν αποκλείεται επειδή υπάρχει εκτελεστός τίτλος | Ρητή επιφύλαξη ότι η υπογραφή δεν αποκλείει έλεγχο καταχρηστικών όρων |
| 222, 37Γ (αναστολή πλειστηριασμού) | Άρθρα 7 και 47 Χάρτη. ΔΕΕ Kušionová (C-34/13): η απώλεια της κατοικίας απαιτεί αποτελεσματική έννομη προστασία | Η αναστολή χρειάζεται εφαρμόσιμο μηχανισμό, όχι αφαίρεση |
| 220, 37Α (στοιχεία οφειλής) | Άρθρα 12 παρ. 3 και 15 ΓΚΠΔ. Άρθρο 10 παρ. 2 Οδηγίας 2021/2167 (ενημέρωση για τη μεταβίβαση) | Προθεσμία ενός μήνα και έγγραφα της μεταβίβασης στον κατάλογο |
| 215 (πωλήσεις «αποκλειστικά» μέσω servicer) | Άρθρο 17 παρ. 2 Οδηγίας 2021/2167: ο αγοραστής δεν υπόκειται σε πρόσθετες απαιτήσεις για την αγορά | Εξέταση συμβατότητας πριν ψηφιστεί |
| 217, 239, 37Γ παρ. 7 (κυρώσεις) | Άρθρο 49 Χάρτη (νομιμότητα ποινών). Άρθρο 23 παρ. 4 Οδηγίας 2021/2167. ΣτΕ 2260–2261/2025 | Αυτοτελής κυρωτική βάση και μεθοδολογία προστίμων |
| 225, 229 (πρόταση ρύθμισης) | Άρθρο 28 παρ. 1 Οδηγίας 2014/17 (εύλογη ανοχή πριν από την εκτέλεση). Άρθρο 35 Οδηγίας 2023/2225 | Η ανοχή είναι ενωσιακή υποχρέωση, άρα η παράλειψή της χρειάζεται έννομη συνέπεια |
| 224 («Ηρακλής») | Άρθρα 107–108 ΣΛΕΕ. Απόφαση SA.53519, C(2019) 7309, 10.10.2019 | Βλ. παρακάτω |
| 242, 63ΙΣΤ (εξουσιοδοτήσεις) | Άρθρο 43 παρ. 2 Σ | Το πεδίο και το ελάχιστο περιεχόμενο ανήκουν στον νόμο |
Κρατικές ενισχύσεις: ο «Ηρακλής» και το όριο του 37Β#
Η Επιτροπή έκρινε ότι η εγγύηση του Δημοσίου δεν είναι κρατική ενίσχυση επειδή παρέχεται με όρους αγοράς (SA.53519, αιτιολογική σκέψη 80). Η κρίση στηρίχθηκε σε αξιολόγηση των senior notes τουλάχιστον BB-, σε πωλήση τουλάχιστον 50% της junior σειράς σε ιδιώτες και σε δεσμεύσεις παρακολούθησης: ανεξάρτητος monitoring trustee και πλήρης πρόσβαση σε στοιχεία του servicer και των δανείων (σκ. 12–13, 29, 32–34).
Το όριο του 37Β εφαρμόζεται και σε τιτλοποιημένες απαιτήσεις (παρ. 6–7), άρα μειώνει τις αναμενόμενες εισπράξεις των χαρτοφυλακίων του «Ηρακλή». Το σχέδιο δεν λέει ποιος σηκώνει αυτή τη μείωση. Αν πέσει στην εγγύηση του Δημοσίου υπέρ των senior notes ή αν αλλάξουν οι όροι της εγγύησης, το ζήτημα είναι αν αυτό συνιστά νέα κρατική ενίσχυση που πρέπει να κοινοποιηθεί (άρθρο 108 παρ. 3 ΣΛΕΕ).
Αίτημα: Η Ανάλυση Συνεπειών να ποσοτικοποιεί την επίδραση του 37Β στις εισπράξεις και στον κίνδυνο κατάπτωσης των εγγυήσεων. Κάθε αλλαγή στους όρους των εγγυήσεων ή αντιστάθμιση προς τους κάτοχους να κοινοποιείται προηγουμένως στην Επιτροπή. Ο έλεγχος του άρθρου 224 να κοινοποιείται και στον monitoring trustee.
Η νομική κατάσταση των αγοραστών ΜΕΔ#
Οι αγοραστές πιστώσεων δεν αδειοδοτούνται και ενεργούν μέσω διαχειριστών. Ο δικαιούχος της απαίτησης είναι συχνά οντότητα ειδικού σκοπού στο εξωτερικό. Έτσι ο οφειλέτης δεν γνωρίζει ποιος είναι ο πραγματικός πιστωτής του. Το ίδιο το νομοσχέδιο, στο Μέρος Ζ΄, εξουσιοδοτεί ΚΥΑ να ορίζει ποιοι έχουν «ειδικό έννομο συμφέρον» για πρόσβαση στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (άρθρο 209). Μετά τις αποφάσεις του ΔΕΕ στις C-37/20 και C-601/20 (22.11.2022), που κατέργησαν τη γενική πρόσβαση του κοινού, το έννομο συμφέρον είναι ο νόμιμος δρόμος.
Αίτημα: (α) δημόσιο μητρώο αγοραστών πιστώσεων με τα χαρτοφυλάκια που κατέχουν· (β) ο οφειλέτης και ο εγγυητής να αναγνωριστούν ρητά ως πρόσωπα με ειδικό έννομο συμφέρον για τους πραγματικούς δικαιούχους του αγοραστή της δικής τους απαίτησης· (γ) ο νόμος να ρυθμίσει το κυρωτικό και εποπτικό καθεστώς των ΕΔΑΔΠ ανεξάρτητα από την εκκρεμή κρίση του ΔΕΕ (βλ. άρθρο 217).
Πηγές ενότητας: Οδηγία 2021/2167 (ενοποιημένο κείμενο) · Απόφαση SA.53519 («Ηρακλής»)
Οι νομοθετικές παρεμβάσεις που λείπουν#
Η διαβούλευση δεν περιορίζεται σε όσα προτείνει το Υπουργείο. Ακολουθεί ενδεικτικός κατάλογος ρυθμίσεων που δεν υπάρχουν στο σχέδιο και πρέπει να εξεταστούν στην ευρεία διαβούλευση που ζητούμε.
| Παρέμβαση | Τι ζητούμε | Νομικό πλαίσιο και όρια |
|---|---|---|
| 1. Ο αγοραστής ευθύνεται και ενάγεται στην Ελλάδα | Κάθε αγοραστής απαιτήσεων έναντι καταναλωτών να έχει στην Ελλάδα αντιπρόσωπο με ευθύνη αλληλέγγυα, διεύθυνση επιδόσεων και δημόσια καταχώριση των πραγματικών δικαιούχων | Υποχρεωτική εγκατάσταση αγοραστών από άλλο κράτος μέλος θα συγκρουόταν με τα άρθρα 49 και 56 ΣΛΕΕ και με το άρθρο 17 παρ. 2 Οδηγίας 2021/2167. Για αγοραστές από τρίτες χώρες η Οδηγία ήδη απαιτεί αντιπρόσωπο (άρθρο 19). Η διατύπωση με αντιπρόσωπο και ευθύνη είναι η ενωσιακά ανθεκτική, αλλά χρειάζεται έλεγχο αναλογικότητας |
| 2. Επιλογή ενός ενωσιακού εργαλείου για τα ΜΕΔ | Η διαχείριση των ΜΕΔ να γίνει με ένα από τα εργαλεία του ενωσιακού πλαισίου (εταιρεία διαχείρισης στοιχείων, σχήμα προστασίας στοιχείων ενεργητικού), με κατανομή βαρών και, όπου εφαρμόζεται, διάσωση με ίδια μέσα | Οδηγία 2014/59/ΕΕ (BRRD): τέσσερα εργαλεία εξυγίανσης, ανάμεσα τους ο διαχωρισμός στοιχείων και η διάσωση με ίδια μέσα (άρθρο 43), που εφαρμόζονται σε ιδρύματα υπό εξυγίανση. Για ιδρύματα εκτός εξυγίανσης: Ανακοίνωση για τα απομειωμένα στοιχεία (2009), Τραπεζική Ανακοίνωση (2013) για την κατανομή βαρών, σχέδιο εταιρείας διαχείρισης στοιχείων της Επιτροπής (2018) |
| 3. Κατάργηση του καθεστώτος των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων (DTC) | Κατάργηση του άρθρου 27Α ν. 4172/2013 και των συναφών δικαιωμάτων (μετατροπής υπέρ του Δημοσίου και εξαγοράς τους) | Αξιολόγηση κατά τα άρθρα 107–108 ΣΛΕΕ. Η κατάργηση επηρεάζει τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών (Καν. 575/2013), άρα χρειάζεται σχέδιο μετάβασης και διαβούλευση με τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό |
| 4. Έλεγχος των οικονομικών πλεονεκτημάτων | Δημόσια καταγραφή όλων των κρατικών μέτρων υπέρ τραπεζών, αγοραστών και διαχειριστών από το 2010, με την απόφαση της Επιτροπής που αντιστοιχεί σε καθένα ή την απουσία της | Άρθρα 107–108 ΣΛΕΕ και άρθρο 16 Καν. 2015/1589 (ανάκτηση). Αφετηρία: το μητρώο των 46 μέτρων του Debtwatch Hellas |